DONJA BELA REKA

Nalazi se na 16 kilometru od Bora na mestu gde se spajaju Kriveljska Borska reka, tako da je meštani zovu Ravna reka, pored same reke danas prolazi i put Bor – Majdanpek i spada u grupu naselja drumskog karaktera. U podnožju je predivnih planina koje se uzdižu iznad sela,  posmatrajući kako reka nestaje u klisuri i uliva se u Timok.

Kao jedino srpsko selo u Borskoj opštini razlikuje se po području odakle su ga naselili sadašnji stanovnici sela. Prvi naseljenici su još u 15. veku naselili prostor pored reke i nazvali je Donja Bela Reka , migracije su nastavljene i u kasnijim vekovima, tako da se  i 1690. u velikoj seobi pod Arsenijem Čarnojevićem doselio manji deo Srba sa Kosova, a veći deo stanovništva došao je u 17. veku iz okoline Novog Pazara. Graniči se sa severa atarom sela Luka, sa zapada Oštreljem Bučjem, s juga Slatinom Rgotinom i sa istoka Dubočanom.

U selu je 1901. sagrađena crkva koja nagrižena zubom vremena u prilično lošem stanju. Po popisu selo iz 2002. Selo ima 823 stanovnika. Prva škola sagrađena je 1873. koja je ubrzo od strane Turaka srušena. Škola nastavlja sa radom 1884. Danas četvorogodišnja škola  broji svega 24 đaka što je u opadajućem trendu koje prati i smanjenje broja stanovnika u svim selima borske opštine koje se traje unazad sto godina. Tačnije, većina sela 1910. imala je svoj maksimum po pitanju broja stanovnika, koji nikada kasnije nije dostignut, i tako 100 godina.

Reka i u ovom slučaju spaja i razdvaja, tako da je selo podelila na Gornju Donju malu, koji se dalje dele na zaseoke: u Gornjoj su: Nastranska, Bigren, Čujkin potok i Vlaška mala – jedan od pokazatelja da je u selu  postojalo i stanovništvo vlaškog porekla i Donja: Selište, Krušar tj. Rajkova mala. Stanovništvo se pretežno bavilo stočarstvom i tokom letnjih meseci svoja stada selili su na „Pojate“ gde su ih napasali i čuvali do prvih snegova, a onda se vraćali u selo. U  to vreme bilo je i 13 vodenica i valjavica, koje su  potisnute u zaborav i nestale pod naletom novina koje donosi savremeno društvo. Danas selo ima mesnu kancelariju, poštu, dom kulture, nekoliko prodavnica.

Autor: Jasna Tomić

Podeli sa prijateljima
Share Button